H.Cai Lậy: Lịch Sử Chùa Đông Sơn

Chùa Đông Sơn tọa lạc tại ấp Mỹ Thạnh A, xã Long Tiên, huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang; hiện nay do thầy Thích Thiện Phước đương nhiệm trụ trì.

Đông Sơn Cổ Tự được thành lập vào năm 1820 (năm thứ nhất, đời vua Minh Mạng, hoàng triều nhà Nguyễn), ở làng Mỹ Đông Thượng, tổng Lợi Mỹ; nay là xã Long Tiên, huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang. Thuở ban đầu nơi đây là một mái tranh đơn sơ do các mục đồng che để trú mưa tránh nắng, rồi tự nặn tượng Phật để tôn thờ… Sau nầy được đặt tên là “Đông Sơn Thiền Cư”, làm nơi cho bá tánh quanh vùng chiêm ngưỡng, lễ bái.

“Hồn dân tộc mái chùa tô nét đẹp,

Tiếng pháp âm dòng nước họa vầng thiêng”.

Trải bao năm tháng, với niềm tin son sắc vào Tam bảo, đến năm 1930, vào ngày 29 tháng 5, các Hương chức Hội thánh, Hội tề và dân làng Mỹ Đông Thượng, tổng Lợi Mỹ cùng nhau xây lại ngôi Đông Sơn Thiền Cư thành một ngôi Đại tự bằng gỗ quý. Ngôi chùa lúc này được dựng lên với bốn nóc gồm: Tiền Đường, Chánh Điện, Hậu Tổ và Nhà Trù rất quy mô; đổi hiệu là “Đông Sơn Cổ Tự”, thế nhưng những công trình này bị hư hoại hoàn toàn trong hai cuộc chiến tranh vệ quốc.

Mãi đến năm 1990, đến đời Hòa thượng Thích Thiện Minh trụ trì, Ngài mới cho xây dựng lại ngôi Chánh điện bằng bê tông cốt thép bán kiên cố để có nơi tạm vững chắc cho bá tánh trở về chiêm bái, tu tập.

Suốt thời gian dài, từ khi hình thành cho đến năm 1980, chùa Đông Sơn đã trải qua sáu đời trụ trì, ngoài ra còn có nhiều vị Yết-ma, Giáo thọ, Hương chức từng ở để chăm lo hương khói, giữ gìn chốn già lam.

Năm 1980 Hòa thượng Thích Thiện Minh thế danh Nguyễn Văn Nhựt về đảm nhận trụ trì chốn Tổ. Ngài đã dốc lòng trùng hưng lại ngôi Tam bảo Đông Sơn, nhưng do niên cao nên đến năm 1993 thì Hòa thượng viên tịch.

Ngôi chùa Đông Sơn sau đó được Ban Hộ tự chăm sóc. Đến năm 2001, Ban Đại diện (nay là Ban Trị sự) Phật giáo huyện Cai Lậy đề cử Thượng tọa Thích Chơn Linh về đảm nhiệm trụ trì và hướng dẫn Phật tử tu học. Thượng tọa hành đạo nơi đây đến ngày 28 tháng 7 năm 2008 thì viên tịch.

Để có người kế vị chăm lo Tam bảo, năm 2009, Ban Trị sự Phật giáo huyện Cai Lậy đã đề cử thầy Thích Thiện Phước, là đệ tử của cố Hòa thượng Thích Thiện Minh về đảm nhiệm trụ trì chùa Đông Sơn cho đến ngày nay.

Đứng trước trình trạng ngôi chùa đã xuống cấp, để trùng hưng chốn Tổ, báo Phật ân đức; ngày 19 tháng 5 năm Mậu Tuất (2018), thầy Thích Thiện Phước đã khởi công đại trùng tru lại toàn bộ công trình Đông Sơn Cổ Tự, gồm các hạn mục như: Bái Đường, Chánh Điện, Tổ Đường, Phương Trượng, Đông đường, Tây đường, Tịnh Trù, Bảo Tháp. Các hạn mục công trình được làm bằng bê tông kết hợp với gỗ theo kiến trúc nhà rường (Chính điện có 5 gian hai chái); được kết cấu theo bố cục hình chữ “Sơn山 ”.

Các điện thờ Phật và Bồ tát trang nghiêm, chạm khắc tinh tế.

Đặc biệt, bố trí khuôn viên chùa có nhiều cây cao bóng mát thanh u, cảnh quang tĩnh lặng, môi trường thiên nhiên trong lành.

Ngày nay về lại chùa Đông Sơn, chúng ta sẽ cảm nhận được sự an nhiên, tĩnh tại của một tòa Lan Nhã giữa chốn nhân gian. Bao thế hệ đi qua, cuộc đời đổi thay như mây trôi nước chảy, nhưng ngôi Cổ tự ngày nào vẫn êm đềm ẩn sâu trong khu vườn cây rợp bóng mát, qua lối mòn nho nhỏ…. Chuông ngân hai buổi sớm chiều, làm thức tỉnh lòng người muôn thuở.

“Tịch dương còn chút tia hồng

Trời thu lá đổ cửa không nhuốm vàng

Đôi bờ sóng nước mênh mang

Lặng nghe chuông điểm canh tàn mù sương

Khói chiều nhạt bóng tà dương

Đây là bên ngộ kia đường nhân gian

Vui cùng cỏ nội mây ngàn

Lối về hoa nở thênh thang rạng ngời”.

Một số ảnh tư liệu:

Ban Biên Tập Lịch Sử Tự Viện Tỉnh Tiền Giang